Gustaw Nowotny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gustaw Nowotny
Ilustracja
Portret Gustawa Nowotnego autorstwa Witkacego, luty 1933 rok.
Data i miejsce urodzenia 12 grudnia 1882
Mikołajowice
Data i miejsce śmierci 27 października 1944
Dachau
Zawód, zajęcie Lekarz chirurg
Odznaczenia
Kawaler Orderu Franciszka Józefa (Austro-Węgry)

Gustaw Nowotny (ur. 12 grudnia 1882 w Mikołajowicach k. Tarnowa, zm. 25 marca 1944 w Dachau) – lekarz chirurg, autor prac o chirurgicznym leczeniu gruźlicy, lekarz TOPR.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Gustaw Nowotny był lekarzem chirurgiem, w roku 1907 ukończył Uniwersytet Jagielloński, był autorem prac o chirurgicznym leczeniu gruźlicy. W latach 1912–1939 był dyrektorem szpitala w Zakopanem (w 1915 został odznaczony austriackim Krzyżem Kawalerskim Orderu Franciszka Józefa), równocześnie w latach 1912–1920 prowadził własną lecznicę przejętą po doktorze Janie Gawliku i pracował w sanatorium PCK, a od 1926 w zakładzie Uniwersytetu Jagiellońskiego na Bystrem w Zakopanem. W latach 1914–1918 służył w wojsku austriackim jako lekarz szpitala wojskowego sanatorium Chramca w Zakopanem, a w latach 1918–1920 w wojsku polskim jako lekarz szpitala PCK w Zakopanem. 30 października 1918 r. po rozpadzie monarchii austro-węgierskiej Nowotny jako kapitan wspólnie z porucznikiem Bolesławiczem na czele oficerów i żołnierzy narodowości polskiej zlikwidował austriacką władzę wojskową w Zakopanem i oddał się wraz z polskimi wojskowymi pod rozkazy Stefana Żeromskiego, wówczas przewodniczącego nowo powstałej Rady Narodowej w Zakopanem, tzw. Rzeczypospolitej Zakopiańskiej.

Podczas kampanii wrześniowej 1939 roku służył w wojsku polskim jako lekarz, a pod koniec jako komendant szpitala wojskowego w Kołomyi. Po klęsce udał się przez Rumunię do Francji, gdzie pracował w polskich szpitalach, m.in. w szpitalach PCK w Marsylii i Aix-les-Bains, równocześnie działając w polskim ruchu oporu.

W roku 1943 został aresztowany przez gestapo i był więziony w niemieckich obozach koncentracyjnych w Nadrenii i Dachau, gdzie zmarł. Jego symboliczną mogiłą jest grób jego syna Gustawa Nowotnego juniora na nowym cmentarzu w Zakopanem.

Gustaw Nowotny uprawiał turystykę narciarską w Tatrach i do roku 1928 był lekarzem TOPR. Posadę tę przejął po doktorze Wacławie Kraszewskim, jednak nie uczestniczył w wyprawach ratunkowych. W roku 1922 został pierwszym prezesem Klubu Sportowego „Krokus”, a w roku 1930 był radnym miejskim. W okresie międzywojennym był szeroko znany w Zakopanem, a jego postać była prototypem lekarza w powieści Zazdrość i medycyna Michała Choromańskiego.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]